Download Free FREE High-quality Joomla! Designs • Premium Joomla 3 Templates BIGtheme.net
ev / TARİH / Türk Devletler tarihi / Beylikler-Hanlıklar / KARAHANLILAR (840 – 1212)

KARAHANLILAR (840 – 1212)

Ev / Genel / KARAHANLILAR (840 – 1212)

KARAHANLILAR (840 – 1212)

Devlet, 840 yılında Uygur Devleti’nin, Kırgızlar tarafından yıkılmasıyla Bilge Kül kadir han tarafından kurulmuştur. 893 yılında Kaşgar devletin başkenti olmuştur.

Karahanlılar (Farsça: قراخانيان Qarākhānīyān ya da خاقانيه Khakānīya), 942 – 1212 yılları arasında Orta Asya ve günümüz Doğu Türkistan toprakları üzerinde hüküm sürmüş Türk devletidir.

Bazı tarihi kaynaklarda bu Krallık, İlekhan Krallığını olur, bulunan maden paraların bir çoğunda tipik “İlek (Iilik, elik, vs)” bir sözü vardır, İslâmi kaynaklarda, örneğin Ali ibn el-Esir o hanedanın ismini, al-Hāqaniya, al-Hāniya veya al-Āfrāsiyā diye tanımlamıştır.  Eşzamanlı edebiyat kaynaklarda genellikle hanedan ismi Kağaniye (Ḵāqāniya) (Ḵağan [yurdu]), al-Moluk al-Ḵāniya al-Atrāk veya Āl-e Afrāsiāb (Afrasiab ailesi, hanedanı; Şehname’deki Turan kralı) denilmiştir

Devletin adı Kara ve Han iki Türkçe kelimesinden oluşmuştur. “Kara”, Türkçe’de siyahı, soyluluğu gösterir ve “Han”, doğrusu Kağan, yöneticilere verilen Tanhu, Hakan, Yabgu, ve İlbey gibi Türkçe bir unvandır. Prof. Omeljan Pritsak, meseleyi daha başka açıdan ele alarak izah etmiştir. Türklerde Kara, Kızıl, Ak ve Gök, dört yönü temsil etmektedir. Kara, kuzey tarafını gösterir ve ekseri şehirlerde ayrı olarak bu yönlerin kapılarının isimleri vardır. Belh’in kuzey, yani Kara’nın yönü (tarafı) Türk kapısıdır. Güney kapısı Hind, batı kapısı Yahudi, doğu kapısı ise Çin kapısıdır. Kara aynı zamanda kuvvetli, cebbar ve cesur demektir. Bu bakımdan bu ismi almış olmalıdırlar. Gazneli Mahmud’a Çinlilerin verdiği “Karahan” tabiri de aynı mânâda olmalıdır. “Kara”, azamet yükseklik ve üs-tünlük demektir. Meselâ Türk ülkelerinden en doğudan batıya kadar raslanan karasular, hep gür, coşkun su ve nehirlere verilmiştir.
Tarihi kaynaklar,birbirleri ile fazlasıyla ters düşer, Karahanlı Devletinin ilk Hanı, tarihi ve kurucu kim olduğu, daima tartışılmıştır. Karahanlı devleti İslam’la ilgilidir ve tüm kaynaklar aynı kişiye yani Satuk Buğra Han’a odaklanmıştır. Sadece bir tarihçi, Abu’l-Futub ‘Abd al-Ghafir bin Husayn al-Alma’i, ki Hicri beşinci yüzyılda Kaşgar’da yaşamış, o Tarikh Kashghar şehir tarihi yazmış ve Satuk Buğra Han’ın din değiştirdiğini anlatır. Ancak, bu ilk metin el yazması kaybedilmiş ve sadece kısmen tekrar 14. yüzyılın başında Jamal Qarshi tarafından Mulhaqat al-Surah isminde kitabında yeniden yazılmıştır. Bir başka kaynak 1889 yılı içinde bulunan Çağatayca dilinin son kısmına ait Buğra Han hatıralarıdır (Tazkirah Buğra Han). 17. yüzyıldan kalma bir başka el yazması kopyası bulunur.

Kuruluş dönemi ile ilgili pek fazla bilgi bulunmayan Karahanlılar Devleti, Karluk, Çiğil, Yağma ve diğer Türk boylarından oluşmuştur.

Devlet, 840 yılında Uygur Devleti’nin, Kırgızlar tarafından yıkılmasıyla Bilge Kül kadir han tarafından kurulmuştur. 893 yılında Kaşgar devletin başkenti olmuştur.

Bilge Hüsamettin Han’dan sonra devleti oğulları, Bazır Arslan Han ve Oğulçak Kadir Han yönetmişlerdir. Balasagun ve Taraz merkezli iki ana idari bölgeye ayrılan devlette; Bazır Arslan Han, Balasagun’da Büyük Kağan olarak ve Oğulçak Kadir Han Taraz’da Ortak Kağan olarak yönetimi paylaşmışlardır.

10. yüzyıl sonlarında Oğulçak Kadır Han’ın yeğeni Satuk’un (Satuk Buğra Han) savaş halinde bulundukları Samanî sığınmacıların etkisi ile İslam’ı kabul etmesi devletin tarihinde yeni bir sayfa açmıştır. İslam’ı kabulunden sonra Abdülkerim adını alan Satuk Han, devletin sürekli savaş halinde olduğu Samanîler’den de aldığı destek ile amcasına karşı mücadele ederek devletin yönetimini ele geçirmiştir.

İslamiyet’i devlet dini olarak benimseyen Satuk Han döneminde Karahanlı Devleti’nin tamamına yakın bir bölümü bu dine geçmiştir. Karahanlı Devleti ilk Müslüman Türk devleti olmuştur. Halife “Nasr Bin Ali” döneminde Abbasiler Karahanlıları Müslüman ülkesi olarak tanımıştır. Samanoğulları ile itilafta olan Karahanlılar, Gaznelileri destekleyerek Samanoğulları Devleti’ni yıkmıştır. Gazneliler ile Ceyhun nehri sınır olarak belirlenmiştir…

Devlet 1042 yılında hanedan içindeki kavgalar sonucunda Doğu ve Batı Karahanlı devletleri olarak ikiye bölünmüştür. Batı Karahanlı Devleti; 1042-1212 yılları arasında hüküm sürmüş ve ilk başkenti Özkent olan devlet 1212 yılında Harzemşahlar tarafından yıkılmıştır. Önemli merkezleri ; Balasagun, Talas ve Kaşgar ve ilk hükümdarı Tamgaç Buğra Han olan Doğu Karahanlı Devleti ise 1211 yılında Karahitaylar tarafından yıkılmıştır. Çinliler yakınlarında kurulan tüm yabancı devletlere hep aynı Divide et impera (Böl ve hükmet) aldatmacı, hileyi kullanıp önce ikiye bölmüşler daha sonra yıkmışlardır. Aynı oyun Göktürklerede yapılmıştır. Böyle Oyunları Ruslar Anaasya’da yaşayan diğer Türk Uluslarına uygulayıp birbirlerine düşman yapmışlardır.

Krallık (Kağanlık) Altayların aile sistemine göre iki alt krallığa bölünmüştür. Doğu Karahanlıların hükûmdarı, daha büyük han olup “Arslan Kara Han” unvanıyla Balasagun (ya da Kara Ordu)’da ikamet etmiştir. “Arslan” kelimesi Karluklar’dan Çiğil boyunun totemi (ongunu) olan aslan manasına gelmektedir. Batı Karahanlıların hükûmdarı olan ikinci Karahan ise Taraz’da üslenmiş ve daha sonra Kaşgar’a taşınmış ve tekrar Taraz’a dönmüştür. Onun unvanı Buğra Kara Han idi. “Buğra” kelimesi Karluklar’ın Yağma boyunun totemi (ongunu) olan deve anlamına gelmektedir

Bazir Arslan Han (893-920)
Oghulcak Han (893-940)
Satuk Bughra Han 920-958, 932 üzerinde iktidara 940 yılında, İslam kabul Karluklar
Musa Bughra Karaca 956-958
Süleyman Arslan Han 958-970
Ali Arslan Han – Büyük Kağan 970-998
Ahmad Arslan Qara Karaca 998-1017
Yıkılması Samaniler 1005
Mansur Arslan Han 1017-1024
Muhammed Toğan Han 1024-1026
Yusuf Qadir Karaca 1026-1032
Ali Tigin Bughra Karaca – Kağan Büyük Semerkant , c.1020-1034
Ebu Shuca Süleyman 1034-1042
Karahanlılar Split Batı ve Doğu dalları için

Batı Karahanlılar
Muhammed Arslan Qara Karaca c.1042-c.1052
Ibrahim Tabghach Bughra Karaca c.1052-1068
Nasr Mülk Şems el- 1068-1080
Hızır 1080-1081
Ahmad 1081-1089
Ya’qub Qadir Karaca 1089-1095
Mesud 1095-1097
Süleyman Qadir Tamghach 1097
Mahmud Arslan Han 1097-1099
Jibrail Arslan Han 1099-1102
Muhammed Arslan Han 1102-1129
Nasr 1129
Ahmad Qadir Karaca 1129-1130
Hasan Celal ad-Dünya 1130-1132
Ibrahim Rukn ad-Dünya 1132
Mahmud 1132-1141
of Defeat Selçuklular , Kara-Khitan İşgal, 1141
Ibrahim Tabghach Karaca 1141-1156
Ali Chaghri Han 1156-1161
Mesud Tabghach Karaca 1161-1171
Muhammed Tabghach Han 1171-1178
Ibrahim Arslan Han 1178-1204
Osman Uluğ Sultan 1204-1212
Khwarazm Conquest, 1212

Doğu Karahanlılar
Ebu Shuca Süleyman 1042-1056
Muhammed bin Yusuph 1056-1057
İbrahim bin Muhammed Han 1057-1059
Mahmud 1059-1075
Umar 1075
Ebu Ali el-Hasan 1075-1102
Ahmad Khan 1102-1128
İbrahim bin Ahmed 1128-1158
Muhammed bin İbrahim 1158 -?
Yusuph bin Muhammed ? -1205
Ebul Feth Muhammed 1205-1211
Kara-Khitan Conquest, 1211


Hakkında admin

İlginize teşekkürler


kepekler-ilicasi-camurda-ve-70-derece-isida-yasiyan-baliklari

Bilinmeyen tarihin sıcak iklimi ILICA da hayat.

  Balıkesir, Susurluk, Ilıca boğazı  ılıcası antik dönemden itibaren insanlığın kullandığı bir sıcak çamur banyosudur, …


belkiz-kizikos-lidya-kurt-donuna-burunmus-tamgali-altin-para

Mysia Kyzikos-Erdek Belkıs yönetim şehrinde paralarda tarih ve tamgalar

Kyzikos, günümüz Marmara Bölgesi’nde Balıkesir İli sınırları içinde, Marmara Denizi kıyısında, çok eski adı Arteka …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


 


*


Hakkında antikor