1568, Kanuni Sultan Süleyman dönemi, Megrelya’nın ilk prensi I. Levan Dadiani Osmanlı’ya sığınması.
Dadiani, İmeretili Prens Hosro’nun başarısız isyanını destekledikten sonra, 1568’de Gürcistan-İmereti Kralı III. Giorgi, Gurielilerle ittifak yaparak Megrelya’ya saldırdı.

Gürcü kaynaklarına göre Levan, ortak istilaya karşı kendini savunamayarak İstanbul’a kaçtı.
İstanbul’da padişahın Megrelya’nın bağımsızlığını tanımasını sağlayan Levan, o günden sonra “Egemen Dadiani” adıyla tanınmaya başladı.
Beri Egnataşvili ve Prens Vahuşti’nin 18. yüzyılın başlarında yazdığı Gürcü kroniklerine göre, Levan, Erzurum ve Trabzon’dan gelen Osmanlı birlikleriyle Megrelya’ya geri döndü.
Gurieli’yi 10.000 dirhem karşılığında barışa zorlayan Levan, saltanatını yeniden ilan etti.
Dadiani ve Gurieli, Hosro’nun isyanını destekledikleri için mülklerine el konulan Chiladze’lerin mallarını kendi aralarında bölüştü.
Dadiani’nin İstanbul’a gidişi ile ilgili diğer kaynaklar
Dadiani’nin İstanbul’a gidişi çağdaş kaynaklarda da geçmektedir. Avrupa’daki diplomatik belgeler ve Levan’ın torunu II. Levan’ın yazdığı belgeler bu kaynaklara örnektir. Gürcü kaynakları, sultanın Dadiani’ye verdiği doğal destek ve Dadiani’nin misyonunda dolayı bu kaynakların yanlış olduğunu iddia etmektedir.
1560’ta, Venedikli Marino Cavalli, dört veya beş yıl önce, Megrellerin prensi veya kralı olduğunu düşündüğü Dadiani’nin ezeli düşmanlarına (Çerkeslere) karşı destek almak için padişahı ziyaret ettiğini ve Dadiani’ye altı kadırga verildiğini bildirmiştir. Daha sonra ise kendisini Osmanlılara aşırı bağlamaktansa Çerkeslerle barışmayı tercih etmiştir. Aynı zamanda Habsburg’un Konstantinopolis Büyükelçisi Ogier Ghiselin de Busbecq, Megrel Kral Dadiani’nin “İberler”e (İmeretililer) karşı savaş gemisi desteği almak için İstanbul’a geldiğini yazmıştır. Dadianiler, Osmanlı’nın yardımlarına karşılık sultana haraç vermeye istekliydi. Busbecq, ayrıca barış konferansından sonra düzenlenen içki partisinde “İberler” tarafından yakalanan Dadiani’nin hapis yattığını da not etmiştir.
Hırvat-Macar diplomat Antun Vrančić, kendisinden “Tüm Megrelya’nın Kralı” olarak bahseden prensin, babasını öldüren Çerkeslere karşı Osmanlı donanmasından destek almak için Şubat 1557’de İstanbul’a geldiğini bildirmiştir. Vrančić, Megrelya hükümdarının yanında değerli bir kase getirdiğini ve daha önceden muaf tutulduğu vergileri ödemeye hazır olduğunu yazmıştır.
https://en.wikipedia.org/wiki/Dadian_family
https://tr.wikipedia.org/wiki/Dadiani_hanedanı
https://tr.wikipedia.org/wiki/I._Levan_Dadiani
Dad Arekel Amira (1753-1812)
Tats ve Dağ Yahudileri. “Dağ Yahudileri”, Yahudi topluluğu.
Bu topluluğun bazı grupları Gürcistan, Azerbaycan, İran, İsrail (özellikle), Kuzey Amerika (özellikle) ve Avrupa’da yaşamaktadır.
https://en.wikipedia.org/wiki/Tat_people_(Caucasus)
Osmanlı Ermeni Lordları, Harput ilinde bulunan Agn- Eğin- Kemaliye ilçesi
Osmanlı İmparatorluğu’nda amira, Batı Ermenistan’ın kent merkezlerinde ve İstanbul’da yaşayan, seçkin ve varlıklı Osmanlı Ermenilerinden oluşan küçük bir gruptu
https://en.wikipedia.org/wiki/Amira_(Ottoman_Empire)
1878 yılı kayıtlarında Ermenicede “büyükdere” anlamına gelen Medz Tsor, 1917 yılı kayıtlarında ise Mısor olarak geçmektedir.
https://vhapelian.blogspot.com/2025/02/the-great-dynasties-of-amiras-from-agn.html
.
.
.
.
.
TÜRK BİLİMİ TURKS SCİENCE | TÜRK DÜNYASI BİLİM YAYINLARI Türk dünyasının bilim yayınları